Rozkład na ułamki proste w całce nieoznaczonej, czyli po co komu komputery… (VIDEO)

Rozkład na ułamki proste - miniatura
Picture of Krystian Karczyński

Krystian Karczyński

W filmiku poniżej pokazuję pierwszy krok rozkładu na ułamki proste w pewnej całce nieoznaczonej (przesłanej mi przez p. Monikę na Facebooku).

Na tym przykładzie widać jak na dłoni, dlaczego komputery i obliczenia na nich zmienią zupełnie nauczanie matematyki (nie tylko na studiach). Pomędrkowałem trochę na ten temat w filmiku, posłuchajcie sami…

Skorzystaj już dzisiaj z mojego darmowego poradnika do WolframAlpha: WolframAlpha Praktyczny Poradnik

9 Comments

  1. Witam 🙂 mam problem z całką dx/x^4-4x^2 mianownik rozłożyłem na x^2(x-2)(x+2) I mam problem przy rozkładzie na ułamki proste…

    1=a(x^4-4x^2)+B(x^3-4x)+C(x^4+2x^3)+D(x^4-2x^3)

    Wszytko mpięknie gra tylko że nie mam ani jednego współczynnika bez x… I wychodzi mi równanie sprzeczne 1=0 :/

    1. Krystian Karczyński

      Witam 🙂

      Coś tam nie halo poszło już na etapie rozkładu. Powinno być tak:

      \int{\frac{dx}{{{x}^{4}}-4{{x}^{2}}}}=

      \frac{1}{{{x}^{4}}-4{{x}^{2}}}=\frac{1}{{{x}^{2}}\left( {{x}^{2}}-4 \right)}=\frac{1}{{{x}^{2}}\left( x-2 \right)\left( x+2 \right)}

      \frac{1}{{{x}^{2}}\left( x-2 \right)\left( x+2 \right)}=\frac{A}{x}+\frac{B}{{{x}^{2}}}+\frac{C}{x-2}+\frac{D}{x+2}\quad /\cdot {{x}^{2}}\left( x-2 \right)\left( x+2 \right)

      1=Ax\left( x-2 \right)\left( x+2 \right)+B\left( x-2 \right)\left( x+2 \right)+C{{x}^{2}}\left( x+2 \right)+D{{x}^{2}}\left( x-2 \right)

      1=Ax\left( {{x}^{2}}-4 \right)+B\left( {{x}^{2}}-4 \right)+C{{x}^{3}}+2C{{x}^{2}}+D{{x}^{3}}-2D{{x}^{2}}

      1=A{{x}^{3}}-4Ax+B{{x}^{2}}-4B+C{{x}^{3}}+2C{{x}^{2}}+D{{x}^{3}}-2D{{x}^{2}}

      I gładko wychodzimy na:

      \{ \begin{matrix}
      & 0=A+C+D \\
      & 0=B+2C-2D \\
      & 0=-4A \\
      & 1=-4B \end{matrix}

  2. Witam serdecznie;)
    Mam problem z przykładem z zadania domowego z Całek Nieoznaczonych, próbowałam za t podstawić 4x^2+11, tak jak x^4 a także x^2, niestety to nic nie daje. Chodzi o zadanie 14;
    (x^4)*sqrt(4*(x^2)+11)
    Bardzo proszę Pana o pomoc.

    1. Krystian Karczyński

      Tam nie ma na początku {{x}^{4}}, tylko jest xpomnożone przez pierwiastek CZWARTEGO stopnia, czyli całka wygląda tak (inaczej zapisana):

      \int{x\cdot \sqrt[4]{4{{x}^{2}}+11}dx}[/latex]

      🙂

  3. Mam taki problep z jedną całką, niby mi wychodzi ale wynik rózni sie od wyniku na wolframie i nie wiem gdzie popełniam błąd. zadanie to całka z pierwiastek9-x^2, doktor zaleca podstawienie x=3sint

    1. Krystian Karczyński

      Dzień dobry

      Tak, w całkach typu \int{\sqrt{{{a}^{2}}-{{x}^{2}}}dx}podstawienie asin tto bardzo dobry pomysł.

      W Pana konkretnym przykładzie zadziała to tak:

      \int{\sqrt{9-{{x}^{2}}}dx}=\left| \begin{matrix}
      & x=3sin t\\
      & dx=3cos tdt\end{matrix} \right|=\int{\sqrt{9-{{\left( 3sin t \right)}^{2}}}3cos tdt}

      =3\int{\sqrt{9-9{{sin }^{2}}t}cos tdt}=3\int{\sqrt{9\left( 1-{{sin }^{2}}t \right)}cos tdt}=

      =3\int{\sqrt{9}\sqrt{\left( {{cos }^{2}}t+{{sin }^{2}}t-{{sin }^{2}}t \right)}cos tdt}=3\int{3\sqrt{{{cos }^{2}}t}cos tdt}=

      W tym momencie zadania zakładamy, że t\in \left( -\frac{\pi }{2},\frac{\pi }{2} \right), a w tym przedziale \sqrt{{{cos }^{2}}t}=\left| cos t \right|=cos t

      Czyli idąc dalej:

      =3\int{3cos tcos tdt}=9\int{{{cos }^{2}}tdt}=
      Teraz na boku możemy policzyć, że:

      cos 2t={{cos }^{2}}t-{{sin }^{2}}t

      cos 2t={{cos }^{2}}t-\left( 1-{{cos }^{2}}t \right)

      cos 2t={{cos }^{2}}t-1+{{cos }^{2}}t

      cos 2t+1=2{{cos }^{2}}t

      {{cos }^{2}}t=\frac{1}{2}\left( cos 2t+1 \right)

      Czyli:

      9\int{{{cos }^{2}}tdt}=9\int{\frac{1}{2}\left( cos 2t+1 \right)dt}=\frac{9}{2}\int{cos 2tdt}+\frac{9}{2}\int{dt}=\frac{9}{4}sin 2t+\frac{9}{2}t+C=

      Teraz trochę pomęczyć się trzeba z powrotem do zmiennej x(czy tu się Pan własnie „zaciął”?):

      \frac{9}{4}sin 2t=\frac{9}{4}\cdot 2sin tcos t=\frac{1}{2}\cdot 3sin t\cdot 3cos t=\frac{1}{2}\cdot 3sin t\cdot \sqrt{9-{{\left( 3sin t \right)}^{2}}}

      =\frac{1}{2}x\sqrt{9-{{x}^{2}}}

      Oraz, skoro x=3sin t, to sin t=\frac{x}{3}, czyli t=arcsin \frac{x}{3}
      Wynik końcowy będzie więc:

      =\frac{9}{4}sin 2t+\frac{9}{2}t+C=\frac{1}{2}x\sqrt{9-{{x}^{2}}}+\frac{9}{2}arcsin \frac{x}{3}+C

  4. -\frac{9}{2}\int{\frac{t^3}{\left(t^3+1right)^2}mbox{d}t}
    \int{\frac{3}{2}t\cdotfrac{\left(-3t^2right)}{\left(t^3+1right)^2}mbox{d}t}
    \frac{3}{2}\cdotfrac{t}{t^3+1}-\frac{3}{2}\int{\frac{mbox{d}t}{t^3+1}}
    \frac{3}{2}\cdotfrac{t}{t^3+1}+\int{\frac{A}{t+1}mbox{d}t}+\int{\frac{Bt+C}{t^2-t+1}mbox{d}t}
    A\left(t^2-t+1right)+B\left(t^2+tright)+C\left(t+1right)=-\frac{3}{2}
    \begin{cases}A+B=0\-A+B+C=0\A+C=-\frac{3}{2}\end{cases}
    \begin{cases}B=-A\-2A+C=0\2A+2C=-3end{cases}
    \begin{cases}B=-A\A=\frac{1}{2}C\C=-1end{cases}
    \begin{cases}B=\frac{1}{2}\A=-\frac{1}{2}\C=-1end{cases}
    \frac{3}{2}\cdotfrac{t}{t^3+1}-\frac{1}{2}\int{\frac{mbox{d}t}{t+1}}+\frac{1}{4}\int{\frac{2t-1-3}{t^2-t+1}mbox{d}t}
    \frac{3}{2}\cdotfrac{t}{t^3+1}-\frac{1}{2}ln{\\left|t+1\right|}+\frac{1}{4}ln{\\left|t^2-t+1\right|}-\frac{3}{4}\int{\frac{mbox{d}t}{\left(t-\frac{1}{2}right)^2+\frac{3}{4}}}
    \frac{3}{2}\cdotfrac{t}{t^3+1}-\frac{1}{2}ln{\\left|t+1\right|}+\frac{1}{4}ln{\\left|t^2-t+1\right|}-\int{\frac{mbox{d}t}{1+\left(frac{2t-1}{\sqrt{3}}right)^2}}
    \frac{3}{2}\cdotfrac{t}{t^3+1}-\frac{1}{2}ln{\\left|t+1\right|}+\frac{1}{4}ln{\\left|t^2-t+1\right|}-\frac{\sqrt{3}}{2}arctan{\left(frac{2t-1}{\sqrt{3}}right)}+C

Leave a Reply

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Your comment will be publicly visible on our website along with the above signature. You can change or delete your comment at any time. The administrator of personal data provided in this form is eTrapez Usługi Edukacyjne E-Learning Krystian Karczyński. The principles of data processing and your related rights are described in our Privace Policy (polish).


Categories on the Blog